Saaxiibbayaal ku soo dhawaada Warsidaha SomaliPen oo ka tirsan bahweynta caalamiga ah ee International P.E.N. Warsidahan ujeeddooyinka loo abuuray waxaa ka mid ah in uu xubnaha iyo saaxiibbada P.E.N. la socodsiiyo hawlaha iyo dhaqdhaqaaqyada muhiimka ah ee ku saabsan arrimaha P.E.N. iyo guud ahaan wararka dhaqanka, suugaanta, qoraallada iyo aqoon-faafinta. Warsiduhu wuxuu ururiyaa, kaydiyaana dhacdooyinka muhiimka ah iyo wax-qabadyada dhaxal-galka ah ee khuseeya arrimaha kor ku xusan. Wixii ah fikrado iyo tala-bixin ku saabsan sii hagaajinta, hannaaninta iyo horumarinta warsidaha aad ayaa loo soo dhaweyn doonaa. Sidoo kale wararka iyo qoraallada munaasibka ah ee ay warsidaha u soo gudbiyaan xubnaha iyo saaxiibbada P.E.N. gacmo furan ayaa lagu soo dhaweyn doonaa. Tala-bixinta, taakulaynta iyo wararkaba waxaa lagu soo hagaajinayaa tifaftirayaasha warsidaha oo ay farriin-tebiyeyaashoodu kala yihiin cmwacays@yahoo.com & Anwar@usfamily.net.

 

 

 

 

 

 

 

Kal-fadhigii Labaad ee Guddiga Fulinta Naadiga SomaliPen

Kal-fadhigii labaad ee guddiga fulinta naadiga Somalipen ayaa lagu qabtay magaalada Jabbuuti taariikhdu markii ay ahayd 3/11/2006. Guddoomiyaha Naadiga Somali PEN, Maxamed Daahir Afrax, oo munaasabaddaas kasoo jeediyey hadal isugu jirey furitaan iyo warbixin ayaa si faahfaahsan uga hadlay dhaqdhaqaaqa naadiga iyo hawlihii u qabsoomay muddadii u dhaxaysey labada kal-fadhi.

Guddoomiyuhu, isagoo ka hadlaya mashruuc cusub oo ku soo kordhay hawlaha Naadiga, wuxuu sheegay inuu Naadigu dhowaan fulin doono hawlgal cusub oo la xiriira badbaadinta dhaxalkii masraxa Soomaalida. Guddoomiyuhu wuxuu kaloo warbixintiisa kusoo bandhigay qorshe-hawleedka iyo jadwalka aqoon-wadaagyada socon doonaa sannadka cusub ee 2007 

Xoghayaha Naadiga iyo Xil-hayayaasha kale ayaa iyaguna kasoo jeediyey kal-fadhiga warbixino ay ku faahfaahiyeen hawlihii u qabsoomay, kuwii aan u qabsoomin, iyo caqabadihii lasoo gudboonaadey muddadii u dhaxaysey labada kal-fadhi. Falanqayn iyo dood dheer kaddib, kal-fadhigu wuxuu isku raacay ansixinta qodobbada soo socda:

1. Fulinta mashruuca badbaadinta dhaxalka masraxa Soomaaliyeed.
2. Hawl-wadeennada sare ee mashruuca oo la magacaabay.
3. Khasnaji cusub oo la magacaabay laguna beddelay khasnajigii hore oo codsday in laga nasiyo hawshaas.
4. Ansixinta qorshe-hawleedka iyo jadwalka aqoon-wadaagyada sannadka 2007.
5. Xoghaynta dhexe oo xubno cusub lagu xoojiyey.
6. Xubno la isku beddeley jago-hawleedkooda.

Xog-haynta Dhexe iyo Guddiyo la magacaabay

1. Xoghayta dhexe

Aaden Xassan Aaden – xog-hayaha Naadiga
Maxamed Cabdillaahi Riiraash
Muumin Xuseen
Ismaaciil Cabdi
Burhaan Axmed Daahir

2. Hawlwadeenka Mashruuca Badbaadinta Dhaxalka Masraxa
 

Waxaa la xil saaray Maxamed Cabdillaahi Riiraash – Xiriiriyaha Mashruuca, iyo

Aaden Xasan Aaden - Kaaliyaha Maamulka Mashruuca.

Waxaa kaloo la go’aamiyey xagga hawlaha farsamada in laga

hawlgaliyo dad ay ka mid yihiin Cabdalla Xaaji iyo Burhaan Axmed.

3. Gurmadka Ilaalinta Xorriyadda Qalinka iyo Hal-abuurka

Cumar Siciid Bile – Guddoomiye
Ismaaciil Cabdi – ku-xigeen
Cabdulqaadir Maxamed Wacays –Xiriiriye
Cabdinaasir Macallin – Xubin
Axmed Maxamed Cali (Axmed Kismaayo) – Xubin

4. Gurmadka Warbaahinta

Cabdi Caateeye – Guddoomiye
Cabdisalaam Salwe – Isuduwaha shabakadda Somalipen.org
Sacdiya Garabey – Kaaliyaha isuduwaha shabakadda Somalipen
Cabdulqaadir Maxamed Wacays – Tifaftiraha warsidaha Somali PEN
Anwar Maxamed Diiriye - Kaaliyaha tifaftiraha warsidaha
Burhaan Warsame – Tifaftiraha warsidaha cutubka Ingiriisiga 
Rashiid Xaashi – Kaaliyaha shabakadda Somalipen, kana mas’uul ah dhanka af-Faransiiska.

5. Hawlgallada iyo Aqoon-wadaagyada Jabbuuti

 Idiris Saciid – Guddoomiye

Khadar Cali - Guddoomiye-ku-xigeen
Aamina Jaamac - Kormeere           

Cabdalle xaaji -Xubin             

Faadumo Maxamuud Muuse – Xog-hayn

 

Xubno la isku beddeley jago-hawleedkooda

 

1.      Sagal Cabdulqaadir oo hore ugu xilsaarrayd mas’uuliyadda arrimaha xubnaha & xubinnimada, waxaa kal- fadhigan loogu magacaabay mas’uulka tarjumadaha, dhaqan-wadaagga iyo bulshaynta.
 

2.      Muumin Cabdi oo hore u ahaa Mas’uulka tarjumadaha iyo dhaqan- wadaagga wuxuu noqday masuulka  maaliyadda/khasnajiga. 

3. Burhaan Axmed Daahir oo hore ugu xilsaarnaa tifaftirka warsidaha SomaliPen waxaa loo magacaabay mas’uulka arrimaha xubnaha & xubinnimada, iyo xiriirka laamaha.

 

Qorshe-hawleedka Sannadka 2007 ee Naadiga SomaliPe

Hordhac

Naadiga Somali PEN wuxuu sannadka soo socda fulin doonaa qorshe-hawleed cusub, kaas oo ay astaan u tahay sii xoojin iyo dardar-gelin waxqabadkii Naadiga ee sannadihii la soo dhaafay. Qorshe-hawleedkan, oo ka tilmaan-qaadanaya himilooyinka guud ee bahweynta PEN International, go’aannadii Shirweynihii 3aad ee Somali PEN iyo talooyinkii Kulan-weynihii Toddobaadkii Afka Hooyo, 2006, wuxuu leeyahay afar dhinac oo waaweyn, kuwaas oo kala ah:

 

1. Hirgalinta mashaariic dhaxal-gal ah oo ku wajahan badbaadinta dhaxalka dhaqan ee ummadda Soomaaliyeed iyo sare-u-qaadka waxqabadka qalinleyda iyo hal-abuurka;

 

2. Qabanqaabinta kulanno kala duwan iyo fagaarayaal aqoon-wadaag oo wax lagu kala faa’iideysto, tartanno, iyo tababbarro lagu dhiirri-galiyo in ay soo baxdo da’ cusub oo ah qalinley iyo hala-buur adeegsada afkooda hooyo;

 

3. Hawlgal firfircoon oo lagu ilaaliyo xuquuqda qalinleyda iyo hal-abuurka Soomaaliyeed meel ay joogaanba, laguna difaaco xorriyaddooda fekerka iyo hal-abuurka ee dhibaatooyinku ku haystaan Soomaaliya gudaheeda; iyo

 

4. Dib-u-habayn iyo xoojin lagu sameeyo hab-socodka hawl-maalmeedka Naadiga iyo wada-xariirka joogteysan ee laamaha, xubnaha iyo xarunta dhexe.

 

Nuxurka qorshe-hawleedkan waxaa astaan u ah isla hal-ku-dheggii sannadkii hore ee ahaa “Hirgelinta Hal-abuur ku Qoran Afka Hooyo”. Qorshe-hawleedkan cusub qodobbada uu ka kooban yahay kuwa ugu waaweyn waa sida hoos ku qeexan, si kooban. Faahfaahinta qodob kasta waxaa lagu qeexay qoraal u gaar ah, mashruuc ahaan:

 

Aqoon-wadaagga SomaliPen ee 2007ka

 

Aqoon-wadaagga PEN waa hawlgal caan-baxay oo Naadiga PEN laamihiisa kala duwan ay soo wadeen labadii sano ee u dambeeyey. Xarunta dhexe iyo laanta Jabbuuti, aqoon-wadaagyo badan oo ay u qabteen dadweynaha reer Jabbuuti waxaa gacan ka geystey haya’adda Telefishinka, RTD, waxaana ku soo baxday suugaanley cusub oo aad u firfircoon. Waxay noqotay tallaabo wax weyn ku soo biirisay nolol-suugaaneedda dalka.

 

Haddaba, aqoon-wadaagyada sannadka 2007, Naadigu wuxuu u dajiyey qorshe-sannadeed buuxa, sidii hore ka sii habaysan, ka sii tifaftiran, kana sii xiisa badan, kaas oo u tallaabaya dhinacyo iyo dhulal aan hore loo gaadhin xag mowduuc iyo xag deegaan inataba. Wuxuu kaloo Naadigu u hawlgalayaa in uu fulinta qorshahaas gacan-saar iyo wada-shaqayneed kala yeesho RTD iyo Wasaaradda Dhaqanka, bah-wadaagnimadoodana la sii xoojiyo, iyo dhinacyo kale oo ay ka mid yihiin ururrada bulshada (sida ; Ururka Haweenka Jabbuuti), Jaamacadda iyo dugsiyada sare. Waxaa la dajiyey qorshe ka kooban toban barnaamij oo xiisa leh.

 

Mashruuca Badbaadinta Sooyaalkii Masraxa

 

Naadigu wuxuu dhawaan u guntadey badbaadinta dhaxalka qaaliga ah ee hal-abuurkii masraxa ee soo taxnaa in ka badan 60 sano, maantana halis ugu jira in uu dabar go’o. Sannadkan cusub waxaa xoog la saari doonaa ururinta, tira-koobka, diiwaan-galinta iyo dayac-tirka boqollaal cajaladood oo maqal iyo muuqaalba leh, kuwaas oo imminka dhul badan ku kala lunsan. Kadibna, waxaan ku dadaali doonaa sidii loogu hawlgali lahaa kaydin sugan iyo dib-u-soo-noolayn intaba. Faahfaahinta mashruucan ka eeg qoraalka u gaarka ah (project proposal).

 

Tababar-xirfadeedyada Farshaxanka Qalinka

 

Sida la ogyahay, bahweynta qalinleyda astaanta isku xidhaa waa fanka qalinka oo uu facba fac ka dhaxlo. Facaha soo koraya, si ay u hantaan farsamadan, waxay u baahan yihiin jahayn iyo tababarro ku caawiya in ay cagta la helaan waddada saxa ah. Sidaa awgeed, sida ay yeelaan ururrada qalinleyda dunidu, Naadiga PEN, laga bilaabo sannadka 2007 wuxuu iska xilsaari doonaa abaabulka tababbarro lagu siinayo qorayaasha soo koraya farsamooyinka kala duwan ee loo adeegsado farshaxanka qalinka qaybihiisa kala geddisan sida; sheeka-xardhidda, riwaayad-curinta, maansaynta, maqaal-suugaaneedka iyo faaqidaadda masraxa iyo suugaanta kaleba.  Sidaa awgeed, Sannadka 2007 Naadigu wuxuu qaban doonaa saddex tababar-xirfadeed oo kala ah:

 

1)      Gogoldhig guud ahaan farsamooyinka loo adeegsado farshaxanka qalinka iyo faraqa u dhexeeya qoraalka caadiga ah iyo kan fanka ah ama leh farshaxan hal-abuurnimo;

2)      Fanka sheeka-xardhidda;

3)      Farsamooyinka kala duwan ee faaqidaadda suugaanta.

 Kor/Up

Tartamo dhallinyaro

 

Sidoo kale, waxaa la qabanqaabin doonaa tartanno hal-abuurnimo oo ku saabsan noocyada hal-abuurka ee kor ku xusan, marba intii loo helo awood iyo waqti.

 

Warsidaha SomaliPen iyo Shabakadda internet-ka

 

Naadigu wuxuu ku dadaali doonaa in sannadka cusub la xoojiyo qalabka warbaahinta ay ka midka yihiin shabakadda Internet-ka ee http://Somalipen.org & Warsidaha SomaliPen, kuwaas oo ay sannadihii hore suurtoobi weydey in la gaarsiiyo heerkii loo baahnaa dhaqaale la’aan awgeed. Xubnaha PEN ee aqoonta xirfadeed u leh arrimahaas waxaa laga codsanayaa in ay gacan u soo fidiyaan labadan aaladood ee muhiimka ah.

 

Habaynta iyo xoojinta hab-socodka hawl-maalmeedda Naadiga

 

Si loo dardargaliyo, loona daraya-tiro hab-sami-u-socodka hawl-maalmeedda Naadiga, waxaa la xoojinayaa xoghaynta dhexe, taas oo lagu xoojinayo xubno dheeraad ah, kuwaas oo ah xubnaha Guddiga Fulinta ee xilalkoodu halbowlaha u yihiin hawl-maalmeedda iyo kuwa had iyo jeer sida firfircoon isaga xilsaara fulinta hawl-maalmeedyada kala duwan. Waxaa la xoojin doona wada-shaqaynta iyo kala-war-qaadashada joogtaysan ee xarunta dhexe iyo laamaha. Waxaa la dhisi doonaa guddi lagu magacaabo Gurmadka (Task Force) Ilaalinta Xorriyadda Feker-curinta (freedom of expression), taas oo lagu xoojinayo hawl-qabadka waaxda ka xilsaaran arrimahaas.

 

Xoojinta iyo ballaadhinta bah-wadaagnimada

 

Naadigu wuxuu ku dadaali doonaa inuu sii ballaariyo, xoojiyana xiriirka bah-wadaagnimo ee uu la leeyahay ururrada kale iyo haya’daha kala duwan ee ay khuseeyaan arrimaha dhaqanka, qoraalka iyo hal-abuurka, iyo kobcinta aqoonta bulsha-weynta, kuwaas oo leh heer waddan, heer gobol iyo heer caalami intaba.

 

Ka-qayb-qaadashada hawlaha heerka caalami ee PEN International

 

Naadigu wuxuu si firfircoon uga qayb qaadan doonaa hawlgallada suurtagalka ah ee heerka caalami iyo heerka Afrika, kuwaas oo ay abaabusho xarunta dhexe ee dalladda caalamiga ah ee PEN International. Hawlaha uu sannadkan Naadigu ka qayb qaadan doono waxaa ka mid ah Shirweynaha Caalamiga ah ee 74aad ee PEN International iyo bandhig-suugaaneedka la magac baxay Codadka Adduunka (World Voices) ee ka dhici doona magaalada London.

 

Dhaqaale-curin

 

Hawlaha faraha badan ee kor ku taxan fulintoodu waxay ku xidhan tahay sida loogu helo awood dhaqaale. Awooddaas la’aanteed waa ay yar yihiin waxa la qaban karayaa. Sannadihii la soo dhaafay, Naadigu dhanka dhaqaale raadinta kama qaadin tallaabooyin firfircoon, mana jirin dhaqaale waxtar muuqda leh oo soo galay, taas ayaana turunturro ku ahayd wax-qabadka Naadiga iyo laamihiisa kala duwan. Asagoo waaya-aragnimadaas ka ambaqaadaya, sannadkan Naadigu wuxuu ku tala jiraa inuu xoog saaro arrinta dhaqaale-curinta lagama-maarmaanka u ah hirgalinta hawlaha waaweyn ee uu dalbayo Qorshe-hawleedkani.

 

Kor/Up

 

Laanta Sweden iyo Sannadkii 2006

 

1. 21-ka bishii Febraayo oo ku beegnayd xuska maalinta afka hooyo, Laantu waxay qabanqaabisay dabbaaldeg iyo kulan-dhaqameed lagu qabtay xaafadda Tensta ee magaalada Stockholm. Kulankaas waxaa maansooyin iyo cayaaro ku saabsan hiddaha iyo dhaqanka.uga qayb galay dhallinyaro badan oo ka kala yimid gobollada dalka Sweden.

 

2. Bishii Abriil, Laantu waxay qabatay bandhig lagu daah-furayey buug uu qoray Maxamed Xirsi Guuleed (Cabdi Bashir). Waxaa kale oo goobta lagaga wada dooday horumarinta afka hooyo iyo dhaqanka Soomaaliyeed iyo sidii loo heli lahaa agab xiisageliya ubadka Soomaaliyeed, si ay afkooda iyo dhaqankoodaba u qiimeeyaan.

 

3. 19^kii Sebtember 2006, Laantu waxay qabatay kulan aqoon-wadaag ah oo ay ka soo qayb galeen dhammaan xubnaha Laanta ee ku kala baahsan dalka Iswidhan. Kulankaas waxaa lagu lafa-guray sidii la iskaga kaashan lahaa wixii talooyin iyo tusaalooyin ah ee la xiriira dhinaca daabacaadda buugaagta. Waxaa intaa dheeraa, dadweynahii kulankaas kasoo qayb galay oo la siiyey fursad ay ku dhageystaan maansooyin iyo suugaan kala duwan oo loo soo bandhigay. Kulanku wuxuu si caafimaad qabta isugu afgartay in hawsha la wadaago, la iskana kaalmeeyo wixii dhib ah ee jira.

 

4. Laanta oo wada shaqayn la leh Ururka Barayaasha Soomaaliyeed ee waddamada WoqooyigaYurub waxay ku guuleysteen in ay martiqaadaan Maxamad Cabdullaahi Riiraash oo ah xubin muhiim ah oo ka tirsan hoggaanka sare ee Naadiga Somali PEN. Bare Sare Riiraash wuxuu casharro qiimo leh ka jeediyey waddanka Finland oo ay ku kulmeen bareyaasha Afka hooyo ee waddamada Woqooyiga Yurub.

 

Muddadii uu Riiraash joogey Finland, Laantu waxay u magacawday guddi si gaar ah uga war haya, lana socda safarkiisa. Kaddib markii uu kusoo laabtay magaalada Stockholm, Laantu waxay suurtagelisey in uu Riiraash booqdo magaalooyin ka baxsan Stockolm oo ay ka mid yihiin Västrås iyo Orebrö, isagoo guud ahaan dadweynihii Soomaaliyeed ee uu la kulmayey uu uga warramayey muhimadda ay leedahay isku duubnida iyo iska warhaynta.

 

5. Duruufo jirey awgood, Laanta waxaa u qabsoomi waayey xuskii iyo maamuuskii loogu tala galay in loo sameeyo maalmaha qiimaynta ka mudan ummadda Soomaaliyeed ee kala ah: 26^ka juun, 27^ka Juun, iyo maalinta 1^da luulyo.

Laanta Koofur Soomaaliya

Aqoon-wadaag: Dood ku Saabsan 34 Sano ka Dib Af-Soomaaligu

ma Horumaray Mise waa Hakaday

 

Maalinnimadii Khamiista oo ay taariikhdu ahayd 21 Disembar, 2006, Laanta Koofureed ee SomaliPen waxay magaalada Muqdisho ku qabatay Aqoon-wadaag lagaga doodayey isbeddelladii ku yimid Qoridda Afka Soomaaliga tan iyo muddadii la billaabay qoriddiisa, waxaana dooddaas kasoo-qabgalkeeda laf-dhabar u ahaa Aqoonyahanno Soomaaliyeed oo ay ka mid ahaayeen: Prof. Ciise Maxamed Siyaad, Prof. Faarax Axmed Cumar (Faarax Qare) iyo Madaxa hay'adda Bisha ee Imaaraadka Carabta Mudane Shariif Maxamed Cabdullaahi.

Kulankaas waxaa ugu horreyn ka hadlay Guddoomiyaha Laanta Koofureed ee Naadiga SomaliPen Abwaan Cabdi Muxumad Amiin, waxa uunna ka hadlay qoriddii Afka Soomaaliga iyo heerka uu maanta marayo.

"Qoridda Afka Soomaaligu waxa ay ka mid tahay guulaha waaweyn ee la gaaray muddadii ay Soomaaliya xorta ahayd, Boqolkii sano ee ugu dambeeyeyna Soomaaliya waxay ku hamineysey in ay hesho xuruufo qoraal ah oo lagu garto Afka Soomaaliga", ayuu yiri Abwaan Cabdi Muxumad Cabdi Amiin. 

 

Sidoo kale Abwaan Cabdi Muxumad Amiin oo ka hadlayey Afka Soomaaliga iyo sida uu ka yahay maanta gudaha Soomaaliya ayaa ku nuuxnuuxsaday in Dugsiyada, Jaamacadaha iyo Macaahidda ka jira gudaha Soomaaliya lagu dhigto Afaf kale isla markaana meesha laga saaray Afka Soomaaliga in wax lagu barto.

 

"In aan Afka Soomaaliga wax lagu baran waxa ay keeneysaa in Luqadda Soomaaliga ay noqoto mid meesha ka baxda oo gabigeed baaba'da, waxa aanan soo jeedin lahaa in wax lagu barto waxna lagu qoro Afka Soomaaliga" ayuu yiri Guddoomiyaha Laanta Koofureed ee Naadiga SomaliPen Abwaan Cabdi Muxumad Amiin.

Waxaa sidoo kale halkaas ka hadlay Madaxa hay'adda Bisha ee Imaaraadka Carabta Mudane Shariif Maxamed Cabdullaahi, wuxuuna si weyn ugu dheeraaday qoridda afka Soomaaliga iyo wixii laga soo maray, waxaana uu sheegay in Afka Soomaaliga uu yahay Afka dadka Soomaaliyeed isla markaana loo baahan yahay in xoogga la saaro, iyadoo wax lagu qorayo isla markaana wax lagu baranayo.

"Hay'ad walba oo shisheeye ah oo doonaysa inay maalgeliso Jaamacad, Iskuul ama machad waxay dooneysaa in luuqaddeeda wax lagu dhigo, haddii kale aysan maalgelinayn qaybahaas aan soo xusnay, waxaana taasi ay sababtay in aan Afka Soomaaliga wax lagu baran laguna qorin" ayuu yiri Guddoomiyaha jaamacadda Xamar Prof. Faarax Qare oo soo jeediyay in wax lagu barto laguna qoro Afka Soomaaliga.

"Qolo ma xorowdo illaa ay afkeeda wax ku barato, waana qaacido in la raaco ay tahay muhim si shacabka Soomaaliyeed ay afkooda wax ugu bartaan uguna qoraan" ayuu yiri Prof. Ciise Maxamed Siyaad.

Waxaa sidoo halkaas halkaas ka hadlay xubno lagu casuumay oo ay ka mid ahaayeen: C/raxmaan Abuu-Xamza, Yuusuf Cali Macallin iyo xubno kale, iyadoo uu hadal ku saabsan Afka Soomaaliga halkaas ka soo jeediyay C/qaadir Nuur Xuseen (Maax).

Gebagebadii kulanka, waxaa laga soo saaray talooyinkii ay soo jeediyeen guddi si gaar ah loogu xilsaaray hawshan, kuwaasoo ahaa sidan:

1-      In la dhowro Midnimada Afka

2-      In taariikhda Soomaaliya ardayga la baro iyadoo afka Soomaaliga ku qoran

3-      In la dhiso guddi Qaran oo hormariya Afka hooyo

4-      In buugaagta cilmiga ku qoran Soomaali lagu turjumo

5-      In la xuso maalinta Afka Soomaaliga la qoray

6-      In maadooyinka Iskuullada iyo Jaamacadaha lagu dhigo manhaj ahaan lagu daro laba maaddo oo ah (Somali iyo Suugaan)

7-      In Maaddada Soomaaliga laga dhigo maaddo aasaasi ah oo haddii ardaygu ku dhaco aanu fasalka ka baasayn.

8-      In Arday kasta oo Jaamacad ka qalin-jabinaya uu Soomaali Tessaha ku qoro, kaddibna luuqadda uu rabo uu ku turjumo

9-      In macallimiinta maaddooyinka kala duwan dhiga ay sameeyaan eray bixin Soomaali ah oo sharxaya maadooyinka ay dhigaan

10-        In la kordhiyo xiisadaha maaddooyinka Soomaaliga iyo Suugaanta ee toddobaadkii baxa.

11-        In Maaddooyinka Soomaaliga iyo Suugaanta darajooyinka lagu saxo lala simo luuqadaha kale.

12-        In Ardayda ka qalinjabineysa Jaamacadaha dalka Afafka ay wax ku soo qorayaan Af-Soomaaliga mudnaanta la siiyo.

13-        In Macallimiinta Maaddooyinka Soomaaliga iyo Suugaanta dhiga lala simo mushaar ahaan barayaasha kale ee luuqadaha dhiga.

14-        In Barayaasha afka hooyo dhiga la siiyo siminnaarro sida barayaasha luqadaha kale.

15-        In lagu dhiirrigeliyo shirkadaha ganacsiga in eray bixin Soomaaliyeysan u adeegsadaan adeegyadooda.

16-        In idaacadaha iyo wargeysyada lagu dhiirrigeliyo inay hor-mariyaan eray bixinta Soomaaliga.

                                                                                                                                                                    Magacyada Guddiga Talooyinkan Isku Soo Dubba-ridey:

1-      Prof. Ciise Maxamed Siyaad

2-      Qoraa sare: Sheekh C/raxmaan Xuseen Samatar (Abu Xamza)

3-      Al-Ustaad: C/qaadir Nuur Xuseen (Maax)

Kor/Up 

Siciid Saalax Axmed, Hal-abuur Soomaaliyeed noloshiisa intii badnayd macallin ahaa welina ah oo wax ka dhiga dugsiyada Minneapolis hibana u leh qoraalka, ta’liifta suugaanta & sameynta filimada, ayaa waxa uu soo saaray buug yare sheeko-xariiro fac weyn lagu xardhay iyadoo laba-afle (Soomaali-Ingiriis) ah laguna shaqlay oo qurxiyey sawir gacmeed. Buugga waxaa loogu magacdaray naynaasta sheekada oo ah (Qayb Libaax: The Lion’s Share). Buuggan soo saariddiisa & faafintiisaba waxaa gacan weyn ka geysatey hay’ad aan dawli ahayn oo lagu magacaabo Minnesota Humanities fadhigeeduna yahay magaalada St. Paul, gobolka Minnesota ee carriga Mareykanka. Wuxuu noqday buuggu mid aad loo jecleystay oo ilmaha soomaali & ajnebiba isku si u soo jiitey. ISBN: 10: 1-931016-12-7 ama 13: 978-931016-12-4.

Siciid Saalax waxa kale oo uu dhowaan ku guuleystey in koox uu isku keenay uguna magac daray “ILAYS” ay gobollada dhaca galbeedka dhexe ee carri-weynahan Mareykanka ay ku soo wareejiyeen riwaayad dhaqameed uu curiyey oo laga dhigay 5 gobol 36 goor intii u dhexeysey October 14 ilaa November 19.  Tusmo dhaqameedkan oo uu ugu magic daray Abbaarta Dhaqanka ee Xiriirka Aadamiga “Cultural Approach For Human Connection” waxay abbaarteedu ahayd in bulshada Maraykanka ee ku nool tuulooyinka & miyi-xigeenka goboladii la maray lagu baro dhadhanka & xikmadda dhaqamada kale ee ay go’doonka ka yihiin, waxaana bandhigyada lagu sameynayey dugsiyada hoose, dhexe, sare, jaamacadaha, machadyada kale ee waxbarashada & golayaasha murtida iyo fankaba iyadoo bandhig-faneed walba lagu soo gunaanadayey aqoon-wadaag dhaqameed.

Sannadkii 2005kii, Siciid Saalax waxa uu ku guuleystey abaalmarin lagu magacaabo Virginia McKnight Binger Awards in Human Service oo ay bixiso sannadkiiba mar hay’ad samafal oo la yiraahdo Mcknight Foundation. Abaalmarintaas oo la guddoonsiiyo dadka wakhtigooda iyo adeeggooda u hura horumarinta aadanaha, wuxuu Siciid noqday qofkii ugu horeeyey ee soo-galooti ah ama midab leh oo la siiyo tan iyo goortii la bilaabay bixinteeda sannadkii 1985kii.

Aw Jaamac Cumar Ciise, buuni caan ku ah afka, dhaqanka & taariikhda Soomaalida kana mid ah Naadiga SomaliPen ee Qalinleyda & Hal-Abuurka Soomaaliyeed, waxa uu imika soo saaray shan buug oo kala ah “Diwaankii Gabayada Sayid Maxamed Cabdille Xasan”& “Tariikhdii Daraawiishta” oo la sii tifaftiray; “Suugaanta Geela, Fardaha & Haweenka”; “Hilimadii Suugaan yahannadii Hore” iyo “Doorka Jabbuuti & Dib u Heshiisiinta Soomaalida”. Diyaarinta iyo daabacaadda buugaagtaas waxaa Aw Jaamac u suurta galisay taakulayn hagarla’aaneed oo uu u fidiyey madaxweynaha Jamhuuriyadda Jabuuti, mudane Ismaaciil Cumar Geelle, taakulayntaas oo dhinac dhaqaale, dhinac farsamo iyo dhinac dhiirrigalin intaba lahayd.

Anwar Maxamed Diiriye, aqoonyahan hibo weyn u leh arrimaha dhaqanka iyo warbaahinta, hibo gaar ahaaneed u leh farshaxanka qalinka iyo adeegsiga af-soomaali suugaanaysan, abuuray wargeysyo uu ka mid ahaa Gobaad, waxa uu dhawaan soo saaray buug la jeclaystay oo ah laba-afle (Soomaali-Ingiriis), buugga waxaa loogu wanqalay (Literature of Somali Onomastics & Proverbs With Comparison of Foreign Sayings: Barashada Xikmadda Magacyada & Maahmaahaha Soomaalida). ISBN: 0-9726615-1-4. Buuggu waxa uu ku saabsan yahay magac-bixinta Soomaalida & xikmadda ku duuggan magacyada, maahmaaho xul ah, isbarbardhig maahmaaha soomaalida & kuwo shisheeye tusinayana sida murtida & xikmaddu ay dhaqan ahaan bah-wadaag u yihiin iskuna shabbahaan. Buuggu qaybaha dambe wuxuu ku soo bandhigayaa tusmooyin xikmadeysan oo ay ka mid yihiin magacyadii lagala bixi jirey geyiga soomaalidu degto ka hor intii ayan diinta islaamku iman. Anwar waxa uu ka yahay xubin Naadiga SomaliPen waxa uuna deggen yahay magaalada Minneapolis ee carriga Maraykan.

Muna Axmed (Muna Hodan), waxay soo saartay bug ay ugu magacdartay “Les Enfant du Khat: Carruutii Qaadka”. Waa buug afka Faransiiska lagu qoray oo ka hadlaaya dhibaatooyinka qaadku u geysto bulshada gaar ahaan carruurta iyo da’yarta soo koraysa.

Aadan Xasan Aadan (Aadan Beleloo), Waxa uu isna soo saaray laba buug oo aad u qiimo badan oo kala ah “Saab-xidh – Diiwaanka maansada Aadan Xasan (Aadan Beleloo); iyo “Hadhkii Madoobaa –Riwaayad taariikheed Af-Soomaali loo tarjumay”. Markii hore Af-carabi ayay ku soo baxday waxana la yiraahdaa “Dillul Aswad” oo la micne ah “Hadhkii Madoobaa”.

Georgi L. Kapchits, oo ah xubin ka mid ah Naadiga PEN, wax ku qora afka soomaaliga waxna ka qora dhaqanka & afka Soomaalida; soo saaray buuggaag badan oo ku saabsan mawduucyadaas; waxa uu dhowaan ka soo saaray buuggiisii ugu dambeeyey oo laba-afle ah (Soomaali & Ingiriis) magaalada Moscow ee carriga Ruushka waxa uuna buuggu ku saabsan yahay sheeko-xariirooyin Soomaaliyeed. Georgi waxa uu buuggiisa ugu magac daray “Faaliyihii la Bilkeyday: A Soothsayer Tested”. ISBN: 5-86748-051-8 

Boobe Yuusuf Ducaale waxa uu ka soo saaray magaalada Hargeysa buug suugaaneed mug weyn oo ku saabsan Illaahay ha u naxariistee Timacadde & sooyaalkiisii looguna magacdaray (Diiwaanka maansada Cabdillaahi Suldaan Maxamed ”Timacadde”).

Maxamed Baashe Xaaji Xasan, Waxa uu ka soo saaray magaalada London ee carriga Ingiriiska buug loo bogey oo ku saabsan sooyaalka, kartida & qiimaha haweenka Soomaaliyeed oo uu ugu wanqalay “Guri Waa Haween”. ISBN: 0-9547674-1-1.

Cabdulqaadir Xuseen Nuur Maax, sannadihii dhowaa waxa uu soo saaray buugaag badan oo isugu jira sheekooyin dhaqan (sheeko carruureedyo), maahmaaho iyo murti waxaana ka mid ah “Sheekooyin Doorran”; “Diin iyo Dawaco”;  “Maahmaahyada Labaaleyda, Saddexleyda iyo Afarreyda” & “Boqolka Maahmaahood ee Ugu Caansan & Kuwo Kale”.

Cabdi Muxumad Amiin, guddoomiyaha laanta Koofur Soomaaliya ee Naadiga, waxa uu soo saaray buug dhaliilaya dhaqamada aan wanaagsanayn ee bulshada isla markaana dhiirrigelinaya dhaqanka toosan ee faa’iidada leh, wuxuuna ugu magacdaray “Dawan”.  

Yuusuf Cabdullaahi Xasan, Guddoomiyaha Laanta Sweden, oo hore u soo saaray buuggaag ku saabsan afka & dhaqanku wuxuu kale oo dhawaan soo saaray laba buug oo hor leh oo uu ugu tala galay in ay carruurta Soomaaliyeed ka caawiyaan barashada afka hooyo. Labada buug waxay kala yihiin “Buugga Qorista & Akhriska Afka Hooyo” iyo “Buugga Feegaarka & Farbarashada”. Yuusuf wuxuu kale oo soo saaray giraan ama CD xambaarsan “Heesaha Carruurta”.

Maxamed Xirsi Guuleed (Cabdi-Bashiir), Xoghayaha Laanta Sweden, waxa uu isna soo saaray buug cusub oo uu ugu magac daray “Caqiidada Islaamka” kuna qoran afka hooyo. Buuggan waxaa dhex jiifa oo ku dhan 246 su’aalood & jawaabahooda oo si kooban u dhigan kuna saabsan barashada caqiidada islaamka. Waa hab xiiso badan oo soo jiidan kara dareenka akhristaha isla markaana aan lagu daalahayn.

Yamyam Alle ha u Naxariisto

Intii u dhexeysey labada tirsi ee Warsidahan waxaa ku geeriyoodey magaalada Columbus ee gobolka Ohio ee carriga Mareykanka, Illaahay naxariistii janno ha siiyee buunnigii caanka ahaa ee Cabdulqaadir Xirsi Siyaad Yam-Yam. Yam-Yam wuxuu ka mid ahaa xubnihii unkay Naadiga SomaliPen, wuxuuna kaloo ahaa xubin firfircoon oo ka mid ah golaha fulinta ee Naadiga. Marxuumka 22k ii Octoober 2005 ayuu gaari ku diley magaalada Columbus. Yamyam Illaahay ha u naxariistee si weyn ayey bahda Qalinleyda & Hal-abuurkuba u tebi doonaan, waxaana Naadigu u sameyn doonaa dhowaan mihrijaanno lagu xusuusanayo.  

Ibraahim Gadhlena Wuu Naga Galbaday

Waxaa asna dhawaan magaalada Jabbuuti ku geeriyooday marxuum Ibraahim Sulaybaan, oo ku magac dheeraa Ibraahim Gadhle ahaana abwaan weyn oo taariikh dheer iyo magac weyn ku leh guud ahaan suugaanta Soomaalida. Gaar ahaan Ibraahim Gadhle wuxuu ka mid ahaa ruug-caddaaga safka hore kaga jira fanka iyo suugaanta Jamhuuriyadda Jabbuuti. Ibraahim wuxuu ahaa suugaanyahan hibo weyn leh curiyeyna riwaayado badan iyo maansooyin ka sii badan. Wuxuu ahaa abwaan waddani ah. Wuxuu ahaa xubin SomaliPen ka tirsan wuxuuna kaalin weyn ka qaatay kulan-weyneyaashii kala duwanaa ee Naadigu ku qabtay magaalada Jabbuuti, sida kulan-weynihii Toddobaadka Halabuurka Soomaaliyeed, 2003 iyo Toddobaadkii Afka Hooyo, 2006. Ilaahay naxariistii janno ha siiyo qoyskiisii iyo bahda hal-abuurkana ha ka siiyo samir iyo iimaan.

Qaasimna Eebbe ha u Gallado

Axmed Ismaaciil Diiriye “Qaasim” waxa uu illaahay ha u naxariistee isna ku geeriyooday magaalada Hargeysa bishii August 12, 2006. Qaasim kaalin weyn aytuu kaga jirey hal-abuurka bulshada Soomaaliyeed, wuxuuna ka tegey suugaan badan oo noocyo kala gedisan iskugu jirta laguna xusuusan doono, Insha Allah. Asna Illaahay waxaan uga baryeynaa in uu janno ugu bishaareeyo ehelkii, qaraabadii & hal-abuurka Soomaalidana uu samir & iimaan ka siiyo.  

 

Kor/Up